درباره استان گيلان
استان گيلان با مساحت 14711 كيلومتر به مركزيت شهر رشت داراي 16 شهرستان 45 شهر 40 بخش 106 دهستان و 2892 آيادي و روستا مي باشد . در لغت نامه دهخدا گيلان را ماخوذ از واژه گيل به اضافه پسوند(ا ن) دانسته و افزوده است كه Gelan در پهلوي به معني مملكت گلها و در يوناني Galae و در اوستا نام ناحيه اي به نام وارنا است .
فرهنگ فارسي معين گيلان را چنين تعريف مي كند گيلان (Gelan گيل + ان ) ناحيه اي كه در جنوب غربي بحر خزر، مسكن قوم گيل در قديم قسمت كوهستاني ،گيلان را ديلم و مردم آن را ديلمي ميگفتند .
الكساندر خودزكو نام اين ايالت را برگرفته از واژه گيل مي داند كه در لهجه محلي مردم آن به معني گل ميباشد و در واقع بيانگر سرزميني باتلاقي است . رابينو نام گيلان را مشتق از كلمه اوستايي Varena (سرزمين دست نيافتني ) نام ناحيه اي در شمال كوه البرز ميداند كه به مرور زمان در تلفظ به صورت گيلان درآمده است .
گويش مردم گيلان گيلكي است گويش گيلكي وابسته به زبان هاي ايراني است كه قرنها و هزاره ها در برابر نفوذ فرهنگ اقوام بيگانه موجوديت خود را حفظ كرده است گويش گيلكي خود به دو شاخه كلي گيلكي رشتي و لاهيجاني تقسيم ميشود شايد بتوان رودخانه سفيد رود را مرز مشخص كننده محدوده هاي اين دو گويش محسوب كرد .
گويش گيلكي شرق و غرب گيلان از نظر واژگان و گاه از نظر صرف افعال و فونتيك (بيان صوت و آوا )اختلافاتي جزيي با يكديگر دارند برخي از لغات گيلكي با لغات زبانهاي ايراني كهن مانند اوستايي پهلوي و نيز دري كهن مشابه و هم ريشه است .
مردم گيلان در آغاز به خدايان متعدد اعتقاد داشتند و در زمان ساسانيان بيشتر مردم گيلان زرتشتي شدند بعد ازسقوط سلسله ساسانيان و حمله اعراب به ايران تا اواسط قرن سوم هجري قمري جنگهاي خونيني بين ديلميان و اعراب صورت گرفت نخستين علوي مشهوري كه به گيلان پناهنده شد يحيي بن عبداله نواده امام حسن مجتبي (ع) بود .آشنايي مردم گيلان با دين اسلام توسط علويان كه از بيم خلفا به اين سرزمين پناهنده مي شدند صورت گرفت و از همان آغاز گرايشي در مردم براي پذيرش مذهب شيعه پديد آمد .
آب و هواي استان گيلان معتدل ميباشد كه ناشي از تاثير آب و هواي كوهستاني البرز و درياي خزر است اين استان به دليل همجواري با درياي خزر منطقه اي با رطوبت زياد بوده و رطوبت نسبي آن بين 40تا 100 درصد است .
منطقه گيلان از مرطويترين و پرباران ترين نواحي ايران محسوب ميشود .
