درباره استان
استان آذربايجان شرقي يكي از استانهاي جمهوري اسلامي ايران است. اين استان بزرگترين و پرجمعيتترين استان ناحيه شمال غربي ايران (آذربايجان) محسوب ميشود. استان آذربايجان شرقي از سمت شمال به جمهوريهاي آذربايجان و ارمنستان، از سمت غرب و جنوب غرب به استان آذربايجان غربي، از سمت شرق به استان اردبيل و از سمت جنوب شرق به استان زنجان محدود شدهاست. اين استان داراي آب و هواي سرد كوهستاني بوده و كل محدوده استان را كوهها و ارتفاعات تشكيل دادهاند. مساحت استان آذربايجان شرقي، 45491 كيلومتر مربع است كه از اين جهت، يازدهمين استان بزرگ ايران محسوب ميشود. اين استان محل اتصال دو رشته كوه مهم و اصلي كوههاي ايران، يعني البرز و زاگرس است و بلندترين نقطه آن، قله كوه سهند است. مركز استان آذربايجان شرقي، كلانشهر تبريز است. از شهرهاي مهم و اقماري اين استان ميتوان به مراغه، مرند، ميانه و اهر اشاره كرد.
استان آذربايجان شرقي با 45481 كيلومتر مربع مساحت، حدود 2/8 درصد از وسعت كل ايران را به خود اختصاص دادهاست. اين استان در شمال غرب كشور و بين مدارهاي 36 درجه و 45 دقيقه تا39 درجه و 26 دقيقه عرض شمالي و نصفالنهارهاي 45 درجه و5 دقيقه تا 48 درجه و 22 دقيقه طول شرقي جاي گرفتهاست.
استان آذربايجان شرقي 200 كيلومتر با جمهوري آذربايجان و 35 كيلومتر با ارمنستان از سمت شمال مرز مشترك دارد. اين استان همچنين 420 كيلومتر با استان آذربايجان غربي از سمت غرب و جنوب غرب، 400 كيلومتر با استان اردبيل از سمت شرق و 145 كيلومتر با استان زنجان از سمت جنوب هممرز است.
استان آذربايجان شرقي از هفت واحد كوهستاني تشكيل يافته است. رشتهكوه قرهداغ (ارسباران) شماليترين اين واحدها بوده كه از ديوانداغ آغاز شده و به دره رود درهرود منهي ميگردد. رشتهكوه قوشهداغ كه از جنوب قرهداغ شروع شده و به سبلان ختم ميشود. توده آتشفشاني سبلان كه 4811 متر ارتفاع داشته و مرز مشترك ميان استانهاي آذربايجان شرقي و اردبيل محسوب ميشود. رشتهكوههاي ميشو و مورو كه از غرب و مركز استان آغاز شده و به ارتفاعات عون بن علي و شبلي منتهي ميشوند. رشتهكوه بزقوش كه با 3303 متر ارتفاع، مرز بين شهرستانهاي ميانه و سراب بهشمار ميرود. توده آتشفشاني سهند در جنوب تبريز كه 3707 متر ارتفاع دارد. رشتهكوه اربط (تخت سليمان) كه از دامنههاي جنوبي سهند شروع شده و به سمت جنوب امتداد مييابد.
زبان
زبان امروزي ساكنان استان آذربايجان شرقي، تركي آذربايجاني ميباشد كه در نقاط مختلف آن با لهجههاي گوناگون تلكم ميشود.زبان تركي آذربايجاني از شاخه اغوز زبانهاي تركتبار از گروه زبانهاي آلتايي است. خاستگاه زبانهاي تركي، استپهاي جنوب سيبري بودهاست و گويندگان اصلي آن را ترك تباران تشكيل ميدهند.
جمعيت
برپايه سرشماري عمومي نفوس و مسكن سال 1385خورشيدي، جمعيت استان آذربايجان شرقي در اين سال بالغ بر 3527267نفر بوده كه 5 درصد از جمعيت كل ايران را به خود اختصاص دادهاست. برهمين اساس، 1780996نفر مرد و 1746271نفر زن در قالب 911241خانوار ساكن اين استان بودهاند.
در سرشماري سال 1385خورشيدي، شهرستان تبريز با جمعيتي بالغ بر 1557241نفر، پرجمعيتترين و شهرستان چاراويماق با جمعيتي بالغ بر 33921نفر، كمجمعيتترين شهرستان استان آذربايجان شرقي بودهاست. همچنين در ميان شهرهاي استان، كلانشهر تبريز با 1378923نفر جمعيت، پرجمعيتترين و شهر نظركهريزي با 1181نفر جمعيت، كمجمعيتترين شهر بودهاست.
صنعت
استان آذربايجان شرقي بهجهت تمركز صنايع بزرگ توليدي در شهر تبريز، از قطبهاي مهم صنعتي در سطح ايران بهشمار ميرود. اين استان از لحاظ تعداد كارگاههاي صنعتي، چهارمين قطب صنعتي كشور پس از استانهاي تهران، اصفهان و خراسان رضوي محسوب ميشود.
در استان آذربايجان شرقي 4341كارگاه توليدي فعاليت ميكنند كه اين تعداد شامل 832كارگاه صنعتي بوده كه اين استان از اين لحاظ، 5/99درصد از كل كارگاههاي صنعتي ايران را به خود اختصاص دادهاست. در سال 1376خورشيدي، ارزش مواد توليدي كارگاههاي مذكور 3361/8ميليارد ريال و ارزش سرمايهگذاريهاي انجامشده در آنها 2451/3ميليارد ريال بودهاست.
