مستمري بازماندگان
مستمري بازماندگان يكي از خدمات و حمايتهاي سازمان تامين اجتماعي است كه در صورت فوت بيمه شده يا مستمري بگير سر پرست خانواده به بازماندگان واجد شرايط وي ، ارايه مي شود.
شرايط لازم براي دريافت مستمري بازماندگان:
- در صورت فوت مستمري بگير بازنشسته يا از كار افتاده كلي به بازماندگان واجد شرايط وي مستمري تعلق خواهد گرفت.
- در صورت فوت بيمه شده بر اثر حادثه ناشي از كار ويا بيماري حرفه اي ، بدون توجه به ميزان سابقه پرداخت حق بيمه ،براي بازماندگان واجد شرايط وي، مستمري برقرار خواهدشد.
- در صورت فوت بيمه شده براثر حادثه يا بيماري هاي عادي (غير ناشي از كار ) ، حمايت از بازماندگان وي تابع شرايط خاصي است.
برخي از اين شرايط عبارتند از:
بيمه شده فوت شده اي كه در 10 سال آخر حيات خود حداقل حق بيمه يك سال را پرداخت كرده باشد ، مشروط بر آن كه 90 روز حق بيمه در آخرين سال حيات او پرداخت شده باشد ، بازماندگانش مشمول دريافت مستمري مي شوند .
در صورت عدم احراز شرايط فوق:
- در صورتي كه بيمه شده متوفي بيش از 20 سال سابقه پرداخت حق بيمه داشته باشد ، بازماندگانش مشمول دريافت مستمري قرار مي گيرند.
- در صورت فوت بيمه شده اي كه تاريخ فوت وي پس از 10/5/1354 (تصويب قانون تامين اجتماعي ) واقع شده و بازماندگان وي تا تاريخ 20/11/86 (تاريخ تصويب قانون اصلاح تبصره 3بند3 ماده 80 قانون تامين اجتماعي ) به هر علت از مستمري يا غرامت مقطوع فوت بهره مند نشده باشند ، چنانچه بيمه شده متوفي داراي سابقه پرداخت حق بيمه بين ده تا بيست سال باشد،بازماندگان واجد شرايط وي استحقاق دريافت مستمري به نسبت سنوات پرداخت حق بيمه (بدون الزام به رعايت ماده 111 قانون تامين اجتماعي ) و به نسبت سهام مقرر در ماده 83 قانون ( به منظور تسهيم مبلغ مستمري ميان بازماندگان واجد شرايط ) را خواهند داشت .
- چنانچه فوت بيمه شده متوفي از تاريخ 20/11/86 به بعد واقع شده باشد و داراي سابقه پرداخت حق بيمه بين يك تا ده سال نزد سازمان تامين اجتماعي باشد ، بازماندگان واجد شرايط وي به ازاي هر سال سابقه پرداخت حق بيمه استحقاق دريافت غرامت مقطوع فوت معادل يك ماه حداقل دستمزد كارگر عادي در زمان فوت را به طور يك جا وبه نسبت سهام مقرر در ماده 83 قانون تامين اجتماعي را خواهند داشت.
شرايط برقراري مستمري براي بازماندگان بيمه شده يا مستمري بگير مرد:
- در صورت فوت مردان بيمه شده يا مستمري بگيرتحت پوشش بيمه تامين اجتماعي،بازماندگان آنان در صورت داشتن شرايط ذيل مي توانند مستمري بازماندگان دريافت كنند:
- عيال دائم بيمه شده متوفي مادام كه شوهر اختيار نكرده است .چنانچه همسر متوفي، شوهر اختيار نمايد (عقد دائم ) ، درصورت فوت شوهر دوم ، تحت شرايط خاصي ، مجدداً مستمري وي برقرار خواهد شد.
- شايان ذكر است ، مستمري بگيران بازنشسته ويا از كار افتاده كلي زن مشمول مقررات قانون تامين اجتماعي در صورت احراز شرايط قانوني وبا رعايت سهام مقرر در ماده 83 قانون ، مي توانند به عنوان همسر بيمه شده متوفي علاوه بر مستمري خود ، از مستمري بازماندگان نيز برخوردار شوند
- فرزندان ذكور متوفي ، در صورتيكه سن آنان كمتر از هجده سال باشد يا منحصراً به تحصيل اشتغال داشته باشنديا به علت بيماري يا نقص عضو ،طبق نظر كميسيون پزشكي (موضوع ماده 91 قانون تامين اجتماعي ) قادر به كار نباشد.
- فرزندان اناث متوفي مادام كه شغل و شوهر اختيار نكرده باشند
لازم به ذكر است ، در صورت فوت مادر و پدر كه هر دو بيمه پرداز سازمان بوده اند ، فرزندان آنان مي توانند با رعايت ساير شرايط از هر دو مستمري تواما استفاده نمايند.
- پدر ومادر متوفي، در صورتيكه تحت تكفل وي بوده وسن پدر بيش از 60 سال و سن مادر بيش از 55 سال باشد يا به تشخيص كميسيون پزشكي از كار افتاده باشندودر هر حال از سازمان مستمري دريافت ننمايند .
شرايط برقراري مستمري براي بازماندگان بيمه شده يا مستمري بگير زن:
- در صورت فوت زنان بيمه شده يا مستمري بگير تحت پوشش تامين اجتماعي، بازماندگان آنان در صورت داشتن شرايط زير مي توانند مستمري بازماندگان دريافت كنند:
- شوهر متوفي ، در صورتيكه تحت تكفل زن بوده وسن او از 60 سال بيشتر باشد يا طبق نظر كميسيون پزشكي از كار افتاده كلي باشد ودر هر حال از سازمان مستمري دريافت ننمايد.
- فرزندان ذكور متوفي در صورتيكه سن آنان كمتر از هجده سال باشد ، يا منحصراً به تحصيل اشتغال داشته باشند يا به علت بيماري يا نقص عضو طبق گواهي پزشكي مربوطه قادر به كار نباشند.
- فرزندان اناث متوفي مادام كه شغل و شوهر اختيار نكرده باشند
- لازم به ذكر است ، در صورت فوت مادر و پدر كه هر دو بيمه پرداز سازمان بوده اند ، فرزندان آنان مي توانند با رعايت ساير شرايط از هر دو مستمري تواما استفاده نمائيد.
- پدر ومادر متوفي، در صورتيكه تحت تكفل وي بوده وسن پدر بيش از 60 سال و سن مادر بيش از 55 سال باشد يا به تشخيص كميسيون پزشكي از كار افتاده باشندودر هر حال از سازمان مستمري دريافت ننمايند
نحوه محاسبه ميزان مستمري بازماندگان :
ميزان مستمري بازماندگان عبارتست از 30/1(يك سي ام ) مزد يا حقوق متوسط بيمه شده ضربدر سنوات پرداخت حق بيمه ،مشروط بر اين كه اين مبلغ از پنجاه درصد مزد يا حقوق متوسط ماهانه او كمتر و از صد در صد آن بيشتر نباشد . (منظور از مزد يا حقوق متوسط، جمع كل مزد يا حقوق بيمه شده كه به ماخذ آن حق بيمه دريافت گرديده، ظرف هفتصد وبيست روز قبل از فوت تقسيم بر روزهاي كاري ضربدرعدد30است)
چند نكته :
- مجموع مستمري بازماندگان متوفي نبايد از ميزان مستمري استحقاقي تجاوز كند . هر گاه مجموع مستمري از اين ميزان تجاوز كند ، سهم هر يك از مستمري بگيران به نسبت تقليل داده مي شود ودر اين صورت اگر يكي از آنان فوت شود يا شرايط دريافت مستمري را از دست دهد ، سهم بقيه بازماندگان به نسبت مشخص شده افزايش مي يابد.
- مستمري استحقاقي متوفي ،مستمري حين فوت اوست. در مورد بيمه شدگاني كه براثر هر نوع حادثه يا بيماري فوت شوند، مستمري استحقاقي آنان معادل مستمري خواهدبود كه براي بيمه شده از كار افتاده كلي برقرار مي شود.
حمايت هاي قانوني سازمان تامين اجتماعي براي بازماندگان تنها منحصر به مستمري ماهيانه نيست .
- حمايت هاي قانوني سازمان تامين اجتماعي براي بازماندگان تنها منحصر به مستمري ماهيانه نيست . برخورداري از خدمات بهداشتي ودرماني ، دريافت بن (كالابرگ) ،كمك هزينه مسكن ، كمك هزينه همسران متكفل فرزند، كمك هزينه اولاد وعيدي از ديگر خدماتي است كه به بازماندگان بيمه شدگان ومستمري بگيران متوفي ارايه مي شود .
- حداقل مستمري بازماندگان آن دسته ار بيمه شدگان كه فاقد شرايط مقرر در بند 3ماده 80 قانون بوده ليكن داراي سابقه پرداخت حق بيمه بين ده تا بيست سال بوده اند (چنانچه فوت آنان پس از 10/5/54 واقع شده و بازماندگان واجد شرايط آنان تا 20/11/86 به هر علت از مستمري يا غرامت فوت بهره مند نشده باشند ) طبق فرمول زير محاسبه مي شود :
حداقل مستمري پرداختي = (حداقل دستمزد سال فوت*سنوات پرداخت حق بيمه) / 30
- بيمه شدگاني كه فوت آنان قبل از تاريخ 20/11/86 واقع شده ، حداقل دستمزد سال 86 ملاك محاسبه مي باشد
نكته: ميزان كمك هاي جنبي از قبيل كمك هزينه حق اولاد ، كمك هزينه همسران متكفل فرزند ، عيدي ، كالابرگ و حق مسكن اين دسته از مستمري بگيران همانند ساير بازماندگان خواهد بود .
نحوه سهميه بندي مستمري بازماندگان:
- سهم همسر متوفي معادل 50% كل مستمري استحقاقي است و چنانچه بيمه شده مرد داراي چند همسر دائم باشد مستمري بين آنها به تساوي تقسيم خواهد شد .
- سهم هر فرزند متوفي معادل 25% مستمري استحقاقي است ودر صورتيكه فرزندان هم پدر و هم مادر خود را از دست داده باشند ، سهم آنان دو برابر اين ميزان خواهد بود .
- سهم هر يك از پدر و مادر متوفي ، معادل 20% مستمري استحقاقي خواهد بود.
مدارك لازم براي برقراري مستمري بازماندگان :
- گواهي فوت بيمه شده يا مستمري بگير كه از سوي سازمان ثبت احوال صادر شده باشد.
- اصل و تصوير شناسنامه و كارت ملي متوفي و بازماندگان واجد شرايط
- اصل و تصوير عقد نامه همسر متوفي
- قيم نامه يا گواهي رشد
- گواهي تحصيلي براي فرزندان پسر بالاي 18 سال
صورتجلسه كميسيون پزشكي در مورد ازكارافتادگي فرزندان يا پدر و مادرويا شوهر (در صورت لزوم)
- مدارك كفالت پدرومادر
- تأئيد مراتب حادثه توسط واحد اجرايي طبق ضوابط ومقررات ، در صورتيكه فوت بيمه شده در اثر حوادث ناشي از كارباشد
- اصل وتصويرانحصاروراثت (ارائه اين مدرك درابتداي برقراري مستمري الزامي نمي باشد اما لازم است حداكثر تا 9 ماه پس از تاريخ فوت ارائه گردد)
