| | بستري شده |
| | فردي كه بعنوان يك بيمار در بيمارستان پذيرفته شده و براي وي اتاق، تخت، غذا، خدمات پرستاري و پزشكي مستمر در نظر گرفته شده است. مدت لازم براي محاسبه يك روز بستري ، حداقل 6 ساعت متوالي مي باشد. |
| | تخت روز كل فعال |
| | عبارتست از مجموع تخت روز فعال (بيمار بستري) براي تمام روزهاي يك دوره معين. |
| | تخت روز اشغالي |
| | تعداد تختهايي است در طول يكروز توسط بيماران اشغال شده است و توسط رابطه زير بدست مي آيد: |
| | تخت روز اشغالي در هر روز | = | مانده بيماران بستري از روز قبل در ساعت 30/7 صبح همان روز |
| + | بيماران بستري شده: بستري شده جديد + انتقالي از ساير بيمارستانها |
| - | كل بيماران مرخص شده و فوتي: ترخيص + فوتي + انتقالي به ساير بيمارستانها |
|
| | كل روزهاي بستري |
| | بيانگر كل روزهاي بستري بيماراني است كه در ماه مورد نظر ترخيص و يا فوت شده اند. توجه داشته باشيد كه روزهاي بستري هر بيمار در هنگام ترخيص محاسبه مي گردد. |
| | درصد تخت روز اشغالي |
| | عبارتست از ميزان تختهاي اشغالي كه بصورت نسبتي از تخت روز اشغالي به تخت روز فعال در يك دوره معين اطلاق مي شود چنانچه اين نسبت در عدد 100 ضرب شود درصد اشغال تخت روزانه بدست مي آيد. |
| | متوسط اقامت بيمار |
| | متوسط مدت اقامت بيماران عبارتست از متوسط دوره اي كه هر بيمار پذيرش شده در بيمارستان بوده است(برحسب روز). يعني متوسط تعداد روزهايي كه به هر بيمار بستري ارائه خدمت شده است. |
| | فاصله چرخش يا بازگرداني تخت |
| | اين شاخص نشان دهنده متوسط فاصله بين ترخيص يک بيمار و پذيرش بيمار بعدي براي هر تخت بر حسب روز ( يا ساعت) مي باشد. به عبارت ديگر مدتي است که يک تخت در فاصله بين دو پذيرش خالي مي ماند. |
| | نسبت چرخش تخت |
| | عبارتست از تعداد دفعاتي که بيماران بستري از يک تخت بستري بيمارستاني در يک دوره معين استفاده مي کنند. اين ميزان تعداد اغال و خالي شدن تخت را در يک دوره معين نشان مي دهند. |
| | خدمات (اعمال) جراحي |
| | عملهاي جراحي به تفكيك نوع جراحي بزرگ و متوسط و كوچك مشخص مي گردند. درباره ماهيت عمل جراحي بزرگ، متوسط و كوچك، هنوز هم بين جراحان اختلاف سليقه وجود دارد. بعضي هر نوع عمل جراحي را كه بيهوشي عمومي لازم داشته باشد جراحي بزرگ محسوب مي كنند، در حالي كه بعضي ديگر، مدت لازم براي عمل جراحي را متغيير اصلي در تصميم گيري درباره تعيين ماهيت عمل مي دانند. |
| | پيشنهاد شده است كه تركيبي از اين دو نوع (يعني نوع بيهوشي و مدت زمان عمل جراحي) براي تصميم گيري ملاك عمل باشد. لازم به تذكر است كه تنوع اعمال جراحي براساس سه گروه بزرگ(K 23 به بالا)متوسط(K 22-15) و كوچك (تا K 14) تنظيم گردد. |
| | بيهوشي |
| | بيهوشي عبارتست از فقدان كامل حس درد. اصولاً اعمال جراحي مستلزم بيهوشي يا بيحسي بيمار است كه بدون آن عمل جراحي براي بيمار تحمل ناپذير است. معمولاً داروهاي بيهوشي ارتباط مخصوص با سيستم عصبي داشته و باعث مي شود كه بيمار احساس درد نكند. بيهوشي به سه نوع عمومي، اسپاينال و موضعي تقسيم مي شود، در بيهوشي عمومي بيمار به هيچ نوع تحريك خارجي جواب نمي دهد، در بيهوشي اسپاينال يا بهتر است بگوئيم بيحسي اسپاينال، با تزريق داروي بيهوشي در كانال نخاعي بيحسي منطقه اي (مثل اندام تحتاني) حاصل مي گردد، و در بيحسي موضعي بوسيله تزريق داروهاي مخصوص، فقط در محلي كه بايد عمل جراحي در آن انجام گيرد احساس درد از بين مي رود. |
| | بيمارستان |
| | بيمارستان بخش تلفيقي يك سازمان اجتماعي و پزشكي است كه با كاركرد آن مراقبت بهداشتي كامل درماني و پيشگيري براي جمعيت عرضـه مي شـود و خدمات سـرپائي آن در بيـرون، به خانواده و محيـط خانه هـم مي رسد. بيمارستان يك مركز آموزش كاركنان بهداشت و پژوهش زيستي اجتماعي هم هست. |
| | بيمارستان واحدي است عمومي كه حداقل داراي 7 تخصص جراحي، داخلي، كودكان، زنان و زايمان، بيهوشي، راديولوژي، آزمايشگاه و بخشهاي بستري، پلي كلينيك و اورژانس بوده و محلي براي قبول موارد ارجاعي از مراكز بهداشتي و درماني مي باشد. |
| | درمانگاه |
| | به واحد درماني اطلاق مي شود كه در آن خدمات سرپائي ارائه مي شود و عمدتاً به دو نوع درمانگاه عمومي و درمانگاه تخصصي تقسيم مي شود. |
| | درمانگاه عمومي |
| | بـه واحد درمـاني اطلاق مي شود كـه در آن خدمات سـرپائي بهداشـتي ـ درماني تحت نظر پزشك عمومي ارائه مي شود. بطور قراردادي به درمانگاهي كه فقط يكي از چهار تخصص پايه (داخلي ـ جراحي ـ زنان ـ اطفال) را داشته باشد نيز درمانگاه عمومي اطلاق مي گردد. |
| | درمانگاه تخصصي |
| | به واحدي اطلاق مي شود كه در آن خدمات درماني سرپائي چهار رشته تخصصي داخلي، كودكان، جراحي عمومي و زنان و زايمان توسط متخصصين مربوطه ارائه مي شود. |
| | درمانگاه طب كار |
| | به درمانگاهي كه داراي چارت تشكيلاتي مجزا بوده و در آن خدمات طب كار و بهداشت حرفه اي ارائه مي گردد اطلاق مي گردد. حتي در صورتي كه محل فيزيكي اين درمانگاه در يكي از پلي كلينيكيها باشد اين درمانگاه واحد مجزا محسوب مي گردد. |
| | درمانگاه دندانپزشكي |
| | به درمانگاهي كه فقط در آن خدمات دندانپزشكي ارائه مي گردد اطلاق مي شود. |
| | دي كلينيك (مراكز جراحي محدود سرپائي) |
| | به مراكزي اطلاق مي شود كه پس از انجام اعمال جراحي مينور (بدون بيهوشي و يا بيحسي موضعي) يا جراحي ماژور (با بيهوشي) بيمار حداكثر ظرف مدت چند ساعت قادر به ترك مركز بوده و نيازي به بستر شدن نداشته باشد. |
| | تعداد نسخ رسيدگي شده |
| | تعداد نسخه هاي سرپائي يا معرفي نامه هاي بستري كه طي ماه مورد نظر در دفتر رسيدگي شده و هزينه آن بطور كامل (قطعي) پرداخت شده است ثبت شود. |
| | هزينه نسخ رسيدگي شده |
| | هزينه هائي كه بابت نسخ رسيدگي شده بصورت قطعي و نه علي الحساب، پرداخت شده است. |
| | ميانگين هزينه هر نسخه |
| | عبارتست از تقسيم مبلغ پرداخت شده به نسخ رسيدگي شده. اين ميانگين نشانه متوسط هزينه يك نسخ سرپائي يا يك نوبت بستري است و بايد با تعرفه خدمات درماني(سهم سازمان) قابل مقايسه باشد. |
| | درمان مستقيم(1) |
| | روشي است كه طي آن جمعيت تحت پوشش درمان سازمان به طور رايگان از خدمات مراكز درماني تحت پوشش سازمان استفاده مي نمايند. بديهي است استفاده از خدمات مراكز مذكور براي برخي بيمه شدگان نظير بيمه شدگان اختياري و همين طور غير بيمه شدگان سازمان، واجد هزينه خواهد بود. |
| | درمان غير مستقيم |
| | روشي است كه طي آن جمعيت تحت پوشش درمان سازمان، با پرداخت فرانشيز از خدمات مراكز درمـاني طرف قرار داد سازمان (اعم از دولتي، خصوصي و خيريه) استفاده مي نمايند. |
| | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| | (1) براي روشهاي درمان مستقيم و غير مستقيم تعاريفي طي ماده 10 آئين نامه اجرائي«قانون الزام» ذكر شده است كه در مورخ بهمن 1372 به شرح ذيل اصلاح گرديد: |
| | - درمان مستقيم: فقط در واحدهاي سازمان اعم از ملكي و استجاري به اجرا در ميآيد. |
| | - درمان غير مستقيم: از طريق خريد خدمات از پزشكان گروههاي پزشكي و موسسات تشخيصي و درماني خصوصي يا دولتي و دانشگاهي ارائه ميگردد. |