تأمين اجتماعي در مفهوم گستردهاش يكي از هدفهاي اساسي پيامبران الهي بوده است. پيامبران در كنار دعوت انسانها به بندگي خداوند، آنها را به رعايت عدل، پرهيز از ثروتاندوزي و كمك به نيازمندان دعوت كردهاند. به ويژه در دين اسلام انسان از كرامت الهي برخوردار است، نعمتهاي الهي حق همه انسانهاست و در انحصار هيچ فرد يا گروهي نيست، تمركز ثروت كه منجر به فقر ساير انسانها شود، شديدا مذموم است و همه انسانها نسبت به وضع معيشتي ديگران مسؤول هستند. براي تحقق تأمين اجتماعي عمومي، در اسلام تدابيري انديشيده شده كه به دو بخش حكومتي و فردي تقسيم ميشوند. تدابير حكومتي شامل آن بخش از تأمين اجتماعي اسلام است كه اختيارات آن در چارچوب حكومت اسلامي تعريف شده و مسلمانان مكلف به تبعيت از آن هستند مثل خمس و زكات كه نمايندگان حكومت اسلامي (والعاملين عليها) وجوهات آن را از مردم وصول ميكنند و مقدار آن معين و اجباري است.
تدابير فردي شامل بخش اختياري و انتخابي تأمين اجتماعي است كه براساس آن مسلمانان با ميل و اختيار و تشخيص خود به نيازمندان كمك ميكنند و مقدار و زمان پرداخت هم به تشخيص خود آنان است مثل صدقات استحبابي، انفاق، هبه، نذر، وقف و نظاير آنها.
تأمين اجتماعي در اسلام شامل دو جنبه اختياري و اجباري است. اختيار براي اين است كه انسانها بتوانند آزادانه و با نيت پاك و قصد قربت به يكديگر كمك كنند و به اين ترتيب علاوه بر حس نوع دوستي و برادري، مسير تعالي روح و كمال اليالله را با اين وسيله طي كنند و اجبار براي اين است كه در هيچ وضعيتي حكومت اسلامي بدون ابزار مالي و پشتوانه اقتصادي نماند و اگر شرايط عمومي جامعه موجب تمركز ثروت در دست بخشي از افراد جامعه شده بود، حكومت بتواند حق نيازمندان را از آنها دريافت كند.
امام علي(ع) يكي از دلايل پذيرش حكومت از طرف خود را چنين اعلام ميكنند كه «خداوند از دانايان پيمان گرفته كه در برابر سيري ظالم و گرسنگي مظلوم سكوت نكنند» قرآن كريم نيز بارها در كنار سخن گفتن از «اقامه نماز» به بيان «ايتاء زكات» پرداخته و مسلمانان را به اهميت هر دو، توجه داده است.
بنابراين از نظر اسلام تأمين اجتماعي به مفهوم توزيع مجدد و عادلانه ثروتها در جامعه به منظور جلوگيري از ثروت اندوزي و رفع نياز همه افراد جامعه است كه با دو نوع تدبير حكومتي (اجباري) و انفرادي (اختياري) انجام ميگيرد.
تمامي حقوق اين سايت متعلق به صندوق تامين اجتماعي مي باشد.
طراحی و اجرا: اداره کل روابط عمومی و امور بین الملل با همکاری شرکت مشاور مدیریت و خدمات ماشینی تامین
